لغو بازی The Last of Us Online؛ چرا سونی پروژه را کنسل کرد؟
Sony Cancels The Last of Us Online

لغو بازی The Last of Us Online؛ چرا سونی پروژه را کنسل کرد؟

لغو بازی The Last of Us Online چرا اتفاق افتاد؟ بررسی دلایل تصمیم سونی، هزینه‌های توسعه، افشاگری جدید سازندگان و آینده بازی لست آف آس.

لغو بازی The Last of Us Online؛ چرا سونی بازی آنلاین لست آف آس را کنسل کرد؟ حقیقتی که طرفداران نمی‌دانند

تصور کنید سال‌ها منتظر تجربه یک بازی آنلاین در دنیای آخرالزمانی The Last of Us بوده‌اید؛ جایی که می‌توانید همراه دوستانتان برای بقا بجنگید، منابع جمع‌آوری کنید و در نبردهایی نفس‌گیر مقابل سایر بازیکنان قرار بگیرید. اما درست زمانی که انتظار دارید اخبار جدیدی از بازی منتشر شود، سازنده اعلام می‌کند پروژه برای همیشه متوقف شده است!

لغو بازی The Last of Us Online دقیقاً چنین اتفاقی بود؛ خبری که در دسامبر ۲۰۲۳ بسیاری از طرفداران پلی‌استیشن و مجموعه لست آف آس را شوکه کرد.

استودیوی ناتی داگ (Naughty Dog) که با بازی‌های داستان‌محوری مانند Uncharted و The Last of Us شناخته می‌شود، تصمیم گرفت توسعه یکی از جاه‌طلبانه‌ترین پروژه‌های چندنفره خود را متوقف کند. تصمیمی که حتی پس از گذشت چند سال، همچنان در میان گیمرها بحث‌برانگیز است.

اما سؤال اصلی اینجاست: آیا این بازی کیفیت لازم را نداشت؟ آیا سونی نگران شکست تجاری بود؟ آیا هزینه‌های توسعه بیش از حد افزایش یافته بود یا مدیران ناتی داگ ترجیح دادند روی بازی‌های تک‌نفره تمرکز کنند؟

در این مقاله از بلاگ پرتو، تمام ابعاد ماجرا را بررسی می‌کنیم؛ از دلیل لغو بازی آنلاین لست آف آس و نقش سیاست‌های تجاری سونی گرفته تا افشاگری‌های سال ۲۰۲۶ و آینده احتمالی این مجموعه محبوب.

لغو بازی The Last of Us Online

لغو بازی The Last of Us Online چگونه رسماً اعلام شد؟

در تاریخ ۱۴ دسامبر ۲۰۲۳، استودیوی Naughty Dog با انتشار اطلاعیه‌ای در وب‌سایت رسمی خود اعلام کرد که توسعه بازی The Last of Us Online متوقف شده است.

این خبر اهمیت زیادی داشت؛ زیرا برخلاف بسیاری از پروژه‌هایی که بدون اعلام رسمی کنار گذاشته می‌شوند، ناتی داگ مستقیماً درباره سرنوشت بازی توضیح داد.

طبق اطلاعیه رسمی ناتی داگ، تیم سازنده در جریان توسعه متوجه شده بود که انتشار و پشتیبانی بلندمدت از بازی آنلاین، به منابع گسترده‌ای نیاز خواهد داشت.

به بیان ساده، ساخت بازی فقط بخشی از چالش بود. مشکل اصلی زمانی آغاز می‌شد که توسعه‌دهندگان باید سال‌ها پس از انتشار، محتوای تازه تولید می‌کردند و بازی را فعال نگه می‌داشتند.

ناتی داگ اعلام کرد ادامه این مسیر می‌توانست توانایی استودیو برای ساخت بازی‌های داستانی آینده را به‌شدت کاهش دهد.

بنابراین، لغو بازی The Last of Us Online به معنای انتخاب یک مسیر مشخص برای آینده استودیو بود؛ ادامه ساخت آثار تک‌نفره به‌جای تبدیل شدن به مجموعه‌ای که بخش عمده منابعش صرف یک بازی سرویس‌محور می‌شود.

چرا این خبر برای طرفداران شوکه‌کننده بود؟

هواداران از مدت‌ها قبل منتظر بازگشت بخش چندنفره The Last of Us بودند. بسیاری امیدوار بودند تجربه محبوب Factions این بار با گرافیک پیشرفته، گیم‌پلی گسترده‌تر و امکانات آنلاین جدید بازگردد.

انتشار تصاویر مفهومی از محیط‌های بازی نیز انتظارات را افزایش داده بود. بااین‌حال، برخلاف تصور بعضی کاربران، هیچ نسخه عمومی قابل‌بازی از این پروژه منتشر نشد.

نکته مهم این است که پروژه لغو شده The Last of Us صرفاً یک حالت کوچک و جانبی نبود؛ ناتی داگ آن را به‌عنوان اثری مستقل و بزرگ معرفی کرده بود.

همین موضوع باعث شد خبر توقف توسعه، فراتر از یک لغو معمولی در صنعت بازی‌های ویدیویی باشد.

بازی چند نفره The Last of Us قرار بود چه تجربه‌ای ارائه دهد؟

برای درک بهتر ماجرا، ابتدا باید به نسخه اصلی این مجموعه برگردیم.

در سال ۲۰۱۳، نخستین بازی The Last of Us برای پلی‌استیشن ۳ منتشر شد. تمرکز اصلی بازی روی داستان جوئل و الی بود؛ اما در کنار بخش داستانی، یک حالت چندنفره نیز وجود داشت که به‌سرعت طرفداران خاص خود را پیدا کرد.

این بخش Factions نام داشت.

بازیکنان در Factions می‌توانستند به گروه‌های Hunters یا Fireflies ملحق شوند و در مسابقات تیمی برای جمع‌آوری تجهیزات، محافظت از هم‌تیمی‌ها و شکست دشمنان تلاش کنند.

برخلاف بسیاری از شوترهای آنلاین، در این بازی مدیریت منابع و تصمیم‌گیری تاکتیکی اهمیت زیادی داشت.

چه چیزی Factions را متفاوت می‌کرد؟

محبوبیت Factions صرفاً به نام The Last of Us وابسته نبود. چند ویژگی باعث شده بودند این تجربه برای طرفداران بازی‌های رقابتی جذاب باشد:

  • نبردهای تاکتیکی: حرکت بدون برنامه و تیراندازی مداوم معمولاً نتیجه مناسبی نداشت.
  • محدودیت مهمات: هر گلوله ارزشمند بود و بازیکنان باید منابع خود را مدیریت می‌کردند.
  • اهمیت همکاری تیمی: احیای هم‌تیمی‌ها و تقسیم وظایف نقش مهمی در پیروزی داشت.
  • فضای بقا: محیط‌های آخرالزمانی حس خطر دائمی ایجاد می‌کردند.
  • سیستم پیشرفت گروه: عملکرد بازیکن در حفظ و توسعه گروه بازماندگان تأثیر داشت.

به همین دلیل، زمانی که خبر ساخت یک بازی چند نفره The Last of Us منتشر شد، بسیاری تصور کردند نسخه‌ای بزرگ‌تر و پیشرفته‌تر از Factions در راه است.

بااین‌حال، اطلاعات رسمی درباره مکانیک‌های نهایی پروژه محدود بود و نمی‌توان تمام ویژگی‌های احتمالی آن را قطعی دانست.

تفاوت The Last of Us Online با Factions چه بود؟

مهم‌ترین تفاوت در مقیاس پروژه قرار داشت.

Factions یک حالت چندنفره در کنار بازی اصلی بود، اما The Last of Us Online قرار بود عنوانی مستقل با هویت و ساختار گسترده‌تر باشد.

ناتی داگ در ژوئن ۲۰۲۲ اعلام کرد که در حال ساخت تجربه‌ای بسیار بزرگ‌تر از یک حالت آنلاین ساده است. توسعه‌دهندگان حتی برای اجرای این چشم‌انداز، گسترش تیم تولید را ضروری می‌دانستند.

در نتیجه، پروژه لغو شده The Last of Us قرار بود مخاطبانی فراتر از طرفداران قدیمی Factions را جذب کند.

این هدف جذاب بود، اما پیچیدگی‌های تولید و پشتیبانی را نیز افزایش می‌داد.

از معرفی تا لغو بازی The Last of Us Online؛ جدول زمانی اتفاقات

the last of us online

برای اینکه بدانیم چگونه یک پروژه امیدوارکننده به مرحله توقف رسید، بهتر است مهم‌ترین رویدادها را به ترتیب بررسی کنیم.

تاریخاتفاق مهم
۲۰۱۳انتشار The Last of Us و معرفی حالت چندنفره Factions
۲۰۲۰انتشار The Last of Us Part II و ادامه فعالیت روی پروژه مستقل چندنفره
ژوئن ۲۰۲۲معرفی رسمی برنامه ساخت تجربه چندنفره مستقل و انتشار تصویر مفهومی
مه ۲۰۲۳اعلام نیاز پروژه به زمان بیشتر و انتشار گزارش‌هایی درباره بازنگری در توسعه
۱۴ دسامبر ۲۰۲۳اعلام رسمی توقف توسعه The Last of Us Online
دسامبر ۲۰۲۴معرفی بازی داستان‌محور Intergalactic: The Heretic Prophet
آوریل ۲۰۲۶افشاگری مدیر سابق پروژه درباره پیشرفت تقریباً ۸۰ درصدی بازی
سپتامبر ۲۰۲۶انتشار اطلاعات جدید ناتی داگ درباره پروژه‌های آینده دنیای The Last of Us

این جدول نشان می‌دهد تصمیم برای توقف بازی ناگهانی و بدون سابقه نبود.

ماه‌ها قبل از اعلام رسمی، نشانه‌هایی از تغییر مسیر توسعه دیده می‌شد. گزارش‌های سال ۲۰۲۳ از کاهش سرعت پروژه و بررسی امکان موفقیت بلندمدت آن خبر می‌دادند.

بنابراین، برای پاسخ به پرسش چرا The Last of Us Multiplayer کنسل شد باید روند توسعه، شرایط بازار و اولویت‌های مدیریتی را هم‌زمان بررسی کنیم.

دلیل لغو بازی آنلاین لست آف آس چه بود؟ پنج عامل اصلی

اگرچه ناتی داگ دلیل رسمی خود را اعلام کرده، اما گزارش‌های منتشرشده و اظهارات سازندگان نشان می‌دهد عوامل مختلفی در شکل‌گیری این تصمیم مؤثر بوده‌اند.

در ادامه پنج عامل مهم را بررسی می‌کنیم.

۱. هزینه سنگین نگهداری یک بازی Live Service

مهم‌ترین دلیل لغو بازی آنلاین لست آف آس به ماهیت سرویس‌محور آن ارتباط داشت.

بازی‌های Live Service یا سرویس‌محور پس از عرضه نیز به توسعه مداوم نیاز دارند. برخلاف بسیاری از بازی‌های تک‌نفره، انتشار نسخه نهایی پایان کار توسعه‌دهندگان محسوب نمی‌شود.

یک بازی آنلاین موفق باید به‌صورت مستمر مشکلات فنی را برطرف کند، محتوای جدید ارائه دهد و کاربران را برای بازگشت ترغیب کند.

مهم‌ترین نیازهای این مدل عبارت‌اند از:

  • مدیریت و نگهداری زیرساخت سرورها
  • انتشار به‌روزرسانی‌های منظم
  • طراحی نقشه‌ها، مراحل و فعالیت‌های جدید
  • متعادل‌سازی اسلحه‌ها و قابلیت‌های شخصیت‌ها
  • جلوگیری از تقلب و سوءاستفاده کاربران
  • رسیدگی به مشکلات امنیتی و فنی
  • حفظ تعامل بازیکنان و مدیریت جامعه آنلاین

در چنین ساختاری، هزینه واقعی بازی به بودجه اولیه ساخت محدود نیست.

حتی اگر یک بازی هنگام انتشار عملکرد مناسبی داشته باشد، حفظ کیفیت آن در سال‌های بعد می‌تواند به تیمی بزرگ و سرمایه‌گذاری قابل‌توجه نیاز داشته باشد.

از طرف دیگر، هزینه نگهداری سرورها و تولید محتوا تنها بخشی از ماجراست. تولیدکننده باید بتواند به‌اندازه کافی بازیکن فعال جذب کند تا ادامه پشتیبانی توجیه اقتصادی داشته باشد.

ناتی داگ به این نتیجه رسیده بود که تأمین چنین سطحی از پشتیبانی، منابع زیادی از استودیو را درگیر می‌کند.

به همین دلیل، لغو بازی The Last of Us Online بیش از هر چیز به چالش پشتیبانی بلندمدت از یک محصول آنلاین مرتبط بود.

۲. خطر تغییر هویت استودیوی Naughty Dog

ناتی داگ طی سال‌ها با بازی‌های داستانی و شخصیت‌محور شناخته شده است.

مجموعه Uncharted و دو قسمت اصلی The Last of Us نمونه‌هایی از آثاری هستند که بر روایت سینمایی، شخصیت‌پردازی و تجربه تک‌نفره تمرکز دارند.

اما یک بازی آنلاین بزرگ نیازهای متفاوتی دارد.

در بازی‌های داستانی، استودیو می‌تواند بخش زیادی از منابع خود را روی طراحی مراحل، روایت، هوش مصنوعی و کیفیت تجربه نهایی متمرکز کند.

در مقابل، یک بازی سرویس‌محور به تیمی دائمی برای بررسی رفتار بازیکنان، مدیریت محتوا و پشتیبانی احتیاج دارد.

این تفاوت باعث ایجاد یک چالش اساسی شد: آیا ناتی داگ باید به استودیویی متخصص در بازی‌های آنلاین تبدیل می‌شد یا مسیر داستان‌محور خود را ادامه می‌داد؟

تصمیم جنجالی ناتی داگ پاسخی روشن به این سؤال بود.

استودیو تصمیم گرفت هویت اصلی خود را حفظ کند؛ حتی اگر این انتخاب به قیمت کنار گذاشتن یک پروژه پرطرفدار تمام شود.

از نگاه مدیریتی، چنین تصمیمی می‌تواند منطقی باشد؛ زیرا موفقیت در یک حوزه الزاماً به معنای توانایی حفظ جایگاه در حوزه‌ای کاملاً متفاوت نیست.

۳. رقابت شدید در بازار بازی‌های آنلاین

عامل دیگری که در تحلیل این اتفاق اهمیت دارد، رقابت سنگین بازار بازی‌های آنلاین است.

بازیکنان امروزی انتخاب‌های زیادی دارند. عناوینی مانند Fortnite، Call of Duty، Apex Legends و Rainbow Six Siege سال‌هاست مخاطبان خود را از طریق رقابت‌های آنلاین، محتوای فصلی و به‌روزرسانی‌های مداوم حفظ می‌کنند.

ورود یک بازی جدید به چنین بازاری کار ساده‌ای نیست.

برای موفقیت، صرف داشتن گرافیک خوب یا یک برند شناخته‌شده کافی نخواهد بود. بازی باید دلیل مشخصی برای جذب کاربران از رقبا داشته باشد.

از طرف دیگر، بسیاری از گیمرها زمان محدودی برای تجربه بازی دارند و ترجیح می‌دهند روی یک یا دو عنوان آنلاین سرمایه‌گذاری کنند.

این مسئله به‌خصوص در بازی‌هایی که به پیشرفت حساب کاربری، رویدادهای فصلی و فعالیت تیمی وابسته‌اند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

البته ناتی داگ رقابت با این بازی‌ها را به‌عنوان دلیل رسمی توقف پروژه معرفی نکرده است.

بااین‌حال، چنین شرایطی نشان می‌دهد چرا حفظ یک بازی سرویس‌محور در بلندمدت می‌تواند پرریسک باشد.

the last of us

۴. بازنگری سونی در استراتژی بازی‌های آنلاین

شرکت Sony در سال‌های گذشته سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در حوزه بازی‌های سرویس‌محور انجام داد.

یکی از دلایل جذابیت این بازار، امکان درآمدزایی و تعامل مداوم کاربران پس از انتشار بازی است.

بااین‌حال، موفقیت تجاری این مدل قطعی نیست.

بازی آنلاین باید در محیطی فعالیت کند که سلیقه مخاطبان به‌سرعت تغییر می‌کند و هزینه جذب و حفظ کاربر می‌تواند بسیار بالا باشد.

در سال ۲۰۲۳، رسانه‌هایی مانند Bloomberg گزارش دادند که پس از بررسی پروژه چندنفره The Last of Us، روند توسعه آن کند شده است.

طبق این گزارش‌ها، استودیوی Bungie که تجربه گسترده‌ای در توسعه Destiny دارد، درباره توانایی بازی برای حفظ بلندمدت کاربران پرسش‌هایی مطرح کرده بود.

نکته مهم این است که این موضوع در قالب گزارش رسانه‌ای منتشر شد و نباید آن را با توضیح رسمی ناتی داگ یکسان دانست.

همچنین نمی‌توان با قطعیت گفت بانجی به‌تنهایی عامل توقف بازی بوده است.

در واقع، دلیل لغو بازی آنلاین لست آف آس را نمی‌توان صرفاً به نظر یک استودیو یا یک ارزیابی فنی محدود کرد.

آنچه از اطلاعات موجود مشخص می‌شود، ترکیبی از نگرانی‌های بلندمدت و تغییر اولویت‌های توسعه بوده است.

۵. اولویت یافتن پروژه‌های داستان‌محور جدید

یکی دیگر از عوامل مهم، محدودیت منابع انسانی و زمانی بود.

توسعه یک بازی بزرگ به صدها تصمیم فنی، هنری و مدیریتی وابسته است. حتی استودیوهای معتبر نیز نمی‌توانند تعداد نامحدودی پروژه سنگین را هم‌زمان پیش ببرند.

در این شرایط، مدیران باید تصمیم بگیرند کدام پروژه با توانایی‌های تیم و برنامه آینده شرکت هماهنگی بیشتری دارد.

به همین دلیل، تصمیم جنجالی ناتی داگ در عمل انتخاب میان دو نوع سرمایه‌گذاری بود.

یک مسیر، ادامه توسعه بازی آنلاین و تأمین محتوای چندین سال پس از انتشار بود.

مسیر دوم، اختصاص منابع به بازی‌های داستانی جدید با ساختاری نزدیک‌تر به تجربه قبلی استودیو محسوب می‌شد.

ناتی داگ مسیر دوم را انتخاب کرد.

البته این تصمیم به معنای بی‌ارزش بودن بازی چندنفره یا ناتوانی تیم سازنده نبود؛ بلکه نشان‌دهنده اولویت‌بندی متفاوت پروژه‌ها بود.

حقیقت تازه درباره لغو بازی The Last of Us Online؛ بازی تقریباً ۸۰ درصد کامل شده بود!

یکی از مهم‌ترین اتفاقات خبری سال ۲۰۲۶، اظهارات وینیت آگاروال (Vinit Agarwal)، مدیر سابق پروژه چندنفره The Last of Us بود.

آگاروال در گفت‌وگویی با پادکست Lance E. Lee توضیح داد که سال‌های زیادی روی پروژه کار کرده و تصمیم به توقف آن تأثیر عاطفی شدیدی بر او داشته است.

طبق گزارش منتشرشده در آوریل ۲۰۲۶ توسط Game Developer، او مدعی شد بازی هنگام لغو تقریباً ۸۰ درصد پیشرفت کرده بود.

این ادعا اهمیت زیادی دارد.

بسیاری از طرفداران تصور می‌کردند بازی هنوز در مراحل ابتدایی توسعه قرار داشته است؛ اما اظهارات آگاروال تصویر متفاوتی ارائه کرد.

آیا واقعاً فقط ۲۰ درصد ساخت بازی باقی مانده بود؟

باید به یک تفاوت فنی توجه کنیم.

۸۰ درصد پیشرفت توسعه الزاماً به معنای باقی ماندن تنها ۲۰ درصد از هزینه، زمان یا فعالیت تولید نیست.

در صنعت بازی‌سازی، مراحل پایانی می‌توانند شامل بهینه‌سازی گسترده، رفع باگ، آزمایش سرورها و آماده‌سازی محتوا برای انتشار باشند.

همچنین بازی‌های سرویس‌محور حتی پس از اتمام نسخه اولیه نیز به برنامه پشتیبانی طولانی‌مدت نیاز دارند.

بنابراین، اظهارات آگاروال نشان می‌دهد پروژه از نظر او پیشرفت قابل‌توجهی داشته، اما لزوماً ثابت نمی‌کند عرضه تجاری آن بسیار نزدیک بوده است.

نکته مهم دیگر این است که عدد ۸۰ درصد، ارزیابی مدیر سابق پروژه محسوب می‌شود و نه یک درصد پیشرفت رسمی و تأییدشده توسط سونی.

بااین‌حال، این اطلاعات دید تازه‌ای درباره پروژه لغو شده The Last of Us ارائه می‌دهد.

مدیر پروژه فقط یک روز قبل از اعلام عمومی مطلع شد

بخش دیگری از صحبت‌های آگاروال نیز واکنش‌های زیادی به همراه داشت.

او اعلام کرد تقریباً ۲۴ ساعت پیش از انتشار خبر رسمی، از تصمیم نهایی برای توقف توسعه اطلاع پیدا کرده بود.

به گفته او، حدود هفت سال از فعالیت حرفه‌ای‌اش صرف این پروژه شده بود.

چنین موضوعی نشان می‌دهد تصمیم‌های مدیریتی در صنعت بازی‌سازی می‌توانند حتی برای افرادی که نقش مهمی در توسعه دارند، بسیار سنگین باشند.

آگاروال همچنین توضیح داد که استودیو در نهایت با انتخاب میان ادامه بازی چندنفره و پروژه داستانی جدید نیل دراکمن روبه‌رو شده بود.

این اظهارات باعث شد سؤال چرا The Last of Us Multiplayer کنسل شد دوباره در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های تخصصی مطرح شود.

آیا بازی Intergalactic باعث لغو The Last of Us Online شد؟

پس از افشاگری‌های سال ۲۰۲۶، نام بازی Intergalactic: The Heretic Prophet بیش از گذشته به ماجرای توقف پروژه چندنفره گره خورد.

Intergalactic یک بازی جدید و داستان‌محور از استودیوی Naughty Dog است که در دسامبر ۲۰۲۴ به‌صورت رسمی معرفی شد.

داستان بازی درباره شخصیت Jordan A. Mun است؛ یک شکارچی جایزه‌بگیر که در سیاره‌ای دورافتاده گرفتار می‌شود.

ناتی داگ اعلام کرده توسعه این بازی از سال ۲۰۲۰ آغاز شده بود.

The Last of Us Online 1 1280x720 1

اما آیا می‌توان گفت Intergalactic مستقیماً باعث لغو پروژه آنلاین شد؟

پاسخ به این سؤال نیازمند دقت است.

طبق اظهارات آگاروال، ادامه پروژه چندنفره و ساخت بازی جدید نیل دراکمن در مقطعی به دو اولویت رقیب تبدیل شده بودند.

در مقابل، اطلاعیه رسمی سال ۲۰۲۳ ناتی داگ بر حفظ ظرفیت تولید بازی‌های تک‌نفره تأکید داشت و نام مشخصی از Intergalactic مطرح نمی‌کرد.

بنابراین بهتر است بگوییم انتخاب مسیر داستان‌محور و تمرکز منابع روی پروژه‌های دیگر، از عوامل اصلی تصمیم بوده است؛ نه اینکه یک بازی به‌تنهایی مسئول لغو پروژه آنلاین معرفی شود.

تصمیم جنجالی ناتی داگ نشان می‌دهد گاهی استودیوها حتی برای ساخت دو بازی امیدوارکننده نیز مجبورند یکی را در اولویت قرار دهند.

لغو پروژه چه تفاوتی با شکست یک بازی منتشرشده دارد؟

یکی از اشتباهات رایج در تحلیل اخبار بازی، یکسان دانستن لغو پروژه با شکست تجاری است.

وقتی یک بازی منتشر می‌شود، می‌توان موفقیت آن را با معیارهایی مانند فروش، تعداد کاربران فعال، بازخورد بازیکنان و میزان درآمد بررسی کرد.

اما The Last of Us Online هرگز به مرحله عرضه عمومی نرسید.

به همین دلیل، هیچ داده عمومی معتبری درباره تعداد بازیکنان واقعی، نرخ حفظ کاربران یا فروش احتمالی آن وجود ندارد.

در نتیجه، نمی‌توان با اطمینان گفت بازی در صورت انتشار موفق یا ناموفق می‌شد.

در بررسی پروژه لغو شده The Last of Us باید سه مفهوم را از یکدیگر جدا کنیم:

  • کیفیت احتمالی بازی: تجربه‌ای که تیم سازنده در محیط داخلی توسعه داده بود.
  • آمادگی انتشار: میزان تکمیل فنی، رفع مشکلات و آماده بودن محصول برای عرضه.
  • پایداری تجاری: توانایی درآمدزایی و حفظ کاربران در ماه‌ها و سال‌های بعد.

ممکن است یک بازی از نظر گیم‌پلی جذاب باشد، اما مدل پشتیبانی بلندمدت آن برای استودیو مناسب نباشد.

همین تفاوت، یکی از مهم‌ترین نکاتی است که در بحث لغو بازی The Last of Us Online معمولاً کمتر به آن توجه می‌شود.

واکنش طرفداران به تصمیم سونی در شبکه‌های اجتماعی

طبیعی بود که اعلام توقف بازی با واکنش‌های متفاوتی همراه شود.

پس از انتشار اطلاعیه رسمی، بسیاری از کاربران در شبکه‌های اجتماعی مانند X، Reddit و YouTube درباره آینده مجموعه The Last of Us بحث کردند.

بخشی از طرفداران که سال‌ها منتظر جانشین Factions بودند، از تصمیم ناتی داگ انتقاد کردند.

از نگاه این گروه، جهان آخرالزمانی The Last of Us ظرفیت بالایی برای تجربه‌های آنلاین داشت و کنار گذاشتن آن یک فرصت ازدست‌رفته محسوب می‌شد.

در مقابل، گروه دیگری از کاربران معتقد بودند ناتی داگ باید همان مسیری را ادامه دهد که باعث شهرت این استودیو شده است.

این گروه نگران بودند تمرکز بیش از حد روی بازی‌های آنلاین، کیفیت یا سرعت ساخت آثار داستانی آینده را کاهش دهد.

البته چنین دیدگاه‌هایی نماینده تمام جامعه گیمرها نیستند و نباید آن‌ها را نتیجه یک نظرسنجی جامع تلقی کرد.

اما همین اختلاف‌نظر نشان می‌دهد چرا موضوع لغو بازی The Last of Us Online همچنان برای مخاطبان جذاب است.

آیا اعتراض طرفداران می‌تواند پروژه را برگرداند؟

بازخورد کاربران در شبکه‌های اجتماعی می‌تواند بر تصمیم‌های بازاریابی و توسعه بازی‌ها تأثیر بگذارد.

بااین‌حال، بازگشت یک پروژه لغوشده فقط به درخواست هواداران وابسته نیست.

استودیو باید دوباره بودجه، نیروی انسانی، فناوری موردنیاز و برنامه پشتیبانی را ارزیابی کند.

بنابراین حتی اگر هزاران کاربر خواستار بازگشت بازی چند نفره The Last of Us باشند، این موضوع به‌تنهایی تضمینی برای احیای آن نخواهد بود.

آینده مجموعه The Last of Us بعد از لغو بازی آنلاین چه خواهد شد؟

یکی از نگرانی‌های طرفداران این بود که آیا توقف بازی آنلاین به معنای کنار گذاشتن کامل مجموعه لست آف آس است؟

پاسخ منفی است.

ناتی داگ در سال‌های پس از لغو پروژه، فعالیت‌های مرتبط با این مجموعه را ادامه داده است.

در ژانویه ۲۰۲۴، نسخه The Last of Us Part II Remastered برای پلی‌استیشن ۵ منتشر شد.

این نسخه علاوه بر بهبود تجربه بازی، حالت No Return را نیز ارائه کرد که یک تجربه مبارزه‌ای و بقای تک‌نفره با ساختاری تکرارپذیر است.

در آوریل ۲۰۲۵ نیز نسخه کامپیوتری The Last of Us Part II Remastered عرضه شد.

بنابراین، علاقه‌مندان PC نیز می‌توانند بخش داستانی این مجموعه را تجربه کنند.

SM7yFqw77mrPvUrmD8YTHj

جدیدترین خبر رسمی ناتی داگ در سپتامبر ۲۰۲۶

در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶، نیل دراکمن در پیامی رسمی درباره برنامه‌های آینده استودیو توضیح داد.

طبق اطلاعیه ناتی داگ در The Last of Us Day 2026، دو پروژه جدید در مراحل بسیار اولیه وجود دارند که قرار است جهان داستانی The Last of Us را فراتر از دو قسمت اصلی گسترش دهند.

بااین‌حال، جزئیات ماهیت این پروژه‌ها هنوز به‌صورت کامل منتشر نشده است.

در نتیجه نباید آن‌ها را بدون تأیید رسمی، The Last of Us Part III یا نسخه جایگزین بازی آنلاین معرفی کرد.

ناتی داگ همچنین اعلام کرده معرفی کامل‌تر Intergalactic برای سال ۲۰۲۷ برنامه‌ریزی شده است. این موضوع نیز لزوماً به معنای انتشار بازی در همان سال نیست.

آیا احتمال بازگشت بخش آنلاین وجود دارد؟

تا تاریخ آخرین بررسی این مقاله، برنامه رسمی مشخصی برای احیای The Last of Us Online اعلام نشده است.

البته شرکت‌های بازی‌سازی ممکن است در آینده از ایده‌ها، فناوری‌ها یا مکانیک‌های پروژه‌های متوقف‌شده استفاده کنند.

حتی ناتی داگ در اطلاعیه لغو پروژه اشاره کرده بود که دانش و سرمایه‌گذاری فنی حاصل از توسعه آن برای فعالیت‌های آینده استودیو ارزشمند خواهد بود.

بنابراین، لغو بازی The Last of Us Online الزاماً به معنای کنار گذاشته شدن تمام دستاوردهای فنی تیم سازنده نیست.

اما تا زمانی که خبر جدیدی منتشر نشود، باید این بازی را یک پروژه رسماً لغوشده در نظر گرفت.

آیا هنوز می‌توان The Last of Us را به‌صورت آنلاین بازی کرد؟

این سؤال برای بسیاری از گیمرها مطرح است؛ به‌خصوص کسانی که تفاوت نسخه‌های مختلف The Last of Us را نمی‌دانند.

باید توجه داشت که The Last of Us Online یک بازی مستقل بود و با نسخه‌های اصلی مجموعه تفاوت داشت.

نسخه بازسازی‌شده The Last of Us Part I که برای PS5 و کامپیوتر منتشر شده، شامل بخش داستانی است و حالت چندنفره Factions نسخه قدیمی را ارائه نمی‌دهد.

The Last of Us Part II Remastered نیز بر تجربه داستانی و حالت‌های تک‌نفره تمرکز دارد.

بنابراین، خرید این نسخه‌ها به معنای دسترسی به The Last of Us Online نیست.

تفاوت نسخه‌های مختلف لست آف آس

نسخه بازیپلتفرم‌های اصلینوع تجربه
The Last of Us نسخه اصلیPS3داستانی و حالت چندنفره Factions
The Last of Us RemasteredPS4داستانی و Factions
The Last of Us Part IPS5 و PCبازسازی بخش داستانی
The Last of Us Part II RemasteredPS5 و PCداستانی و حالت تک‌نفره No Return
The Last of Us Onlineمنتشر نشدهپروژه مستقل چندنفره لغوشده

اگر هدف شما تجربه بخش داستانی لست آف آس است، نسخه‌های جدید همچنان گزینه‌های مناسبی هستند.

اما اگر به دنبال همان بازی آنلاین معرفی‌شده توسط ناتی داگ هستید، در حال حاضر نسخه رسمی قابل خرید یا دانلودی از آن وجود ندارد.

چه بازی‌هایی می‌توانند جایگزین The Last of Us Online شوند؟

اگر از شنیدن خبر توقف پروژه ناامید شده‌اید، خوشبختانه بازی‌های دیگری وجود دارند که بخشی از ویژگی‌های موردانتظار شما را ارائه می‌کنند.

البته هیچ‌کدام جایگزین دقیق بازی چند نفره The Last of Us نیستند؛ زیرا ترکیب فضای داستانی، مکانیک‌های بقا و طراحی منحصربه‌فرد ناتی داگ در این پروژه هرگز به‌صورت عمومی قابل تجربه نشد.

بااین‌حال، بسته به سلیقه می‌توانید سراغ چند سبک متفاوت بروید.

بازی‌های رقابتی تاکتیکی

اگر از همکاری تیمی و تصمیم‌گیری سریع لذت می‌برید، Rainbow Six Siege می‌تواند گزینه‌ای جذاب باشد.

در این بازی، انتخاب موقعیت، هماهنگی اعضای تیم و استفاده درست از تجهیزات اهمیت زیادی دارد.

بازی‌های بقا و جمع‌آوری منابع

اگر بخش موردعلاقه شما از The Last of Us مدیریت منابع و احساس خطر دائمی است، بازی‌هایی مانند DayZ یا Hunt: Showdown 1896 ارزش بررسی دارند.

البته ساختار این بازی‌ها با جهان و روایت The Last of Us تفاوت دارد.

بازی‌های اکشن داستان‌محور

اگر بیشتر به داستان، شخصیت‌پردازی و تجربه سینمایی علاقه دارید، می‌توانید سراغ آثار داستان‌محور دیگر یا نسخه‌های اصلی مجموعه The Last of Us بروید.

این دسته برای افرادی مناسب است که تجربه تک‌نفره را به رقابت دائمی آنلاین ترجیح می‌دهند.

برای آشنایی با گزینه‌های بیشتر، پیشنهاد می‌کنیم مقاله بهترین بازی‌های آنلاین رایگان ۲۰۲۶ را نیز مطالعه کنید.

برای تجربه The Last of Us روی کامپیوتر به چه سیستمی نیاز داریم؟

هرچند The Last of Us Online منتشر نشد، نسخه‌های داستانی این مجموعه روی کامپیوتر در دسترس هستند.

The Last of Us Part I و The Last of Us Part II Remastered از نظر گرافیکی جزو بازی‌هایی هستند که می‌توانند به سخت‌افزار نسبتاً قدرتمندی نیاز داشته باشند.

برای انتخاب سیستم مناسب، باید به چند قطعه مهم توجه کنید.

پردازنده و کارت گرافیک

پردازنده مرکزی وظیفه مدیریت بخش مهمی از محاسبات بازی را برعهده دارد، درحالی‌که کارت گرافیک مسئول پردازش تصاویر و جلوه‌های بصری است.

برای اجرای بازی‌های سنگین، انتخاب لپ‌تاپی با پردازنده مناسب و کارت گرافیک مستقل اهمیت زیادی دارد.

مدل‌های دارای پردازنده Intel Core i5 یا Core i7 سری H/HX و کارت‌های گرافیک NVIDIA RTX می‌توانند بسته به نسل و پیکربندی، گزینه‌های مناسبی باشند.

البته عملکرد واقعی باید با توجه به توان مصرفی کارت گرافیک، سیستم خنک‌کننده و تنظیمات گرافیکی سنجیده شود.

حافظه رم و فضای ذخیره‌سازی

طبق مشخصات رسمی نسخه PC بازی The Last of Us Part I، حداقل حافظه رم موردنیاز ۱۶ گیگابایت است.

همچنین این بازی به فضای ذخیره‌سازی قابل‌توجهی روی SSD نیاز دارد.

برای خرید سیستم جدید، انتخاب حافظه SSD پرسرعت و بررسی امکان ارتقای رم می‌تواند ارزشمند باشد.

اگر قصد دارید بازی‌های متعددی نصب کنید، بهتر است ظرفیت ذخیره‌سازی را فقط براساس نیاز یک بازی انتخاب نکنید.

نمایشگر و تجهیزات جانبی

یک نمایشگر با وضوح مناسب، رنگ‌های دقیق و زمان پاسخ‌گویی مطلوب می‌تواند تجربه بازی را بهتر کند.

برای بازی‌های داستانی، کیفیت تصویر و کنتراست اهمیت زیادی دارند. در بازی‌های رقابتی نیز نرخ نوسازی بالاتر ممکن است مزیت محسوب شود.

برای مقایسه مدل‌ها می‌توانید به صفحه قیمت مانیتور گیمینگ مراجعه کنید.

همچنین استفاده از خرید ماوس گیمینگ و خرید کیبورد گیمینگ می‌تواند برای افرادی که علاوه بر بازی‌های داستانی، عناوین رقابتی را نیز تجربه می‌کنند مفید باشد.

معرفی سه لپ‌تاپ مرتبط با گیمینگ در فروشگاه پرتو

اگر به بازی‌هایی مانند The Last of Us علاقه دارید و قصد خرید لپ‌تاپ گیمینگ دارید، انتخاب سخت‌افزار مناسب اهمیت زیادی دارد.

در ادامه سه محصول موجود در کاتالوگ فروشگاه پرتو را معرفی می‌کنیم.

توجه داشته باشید این محصولات برای تجربه بازی‌های کامپیوتری معرفی شده‌اند و امکان اجرای پروژه لغوشده The Last of Us Online را فراهم نمی‌کنند.

۱. لپ‌تاپ Lenovo LOQ با پردازنده Core i7

لنوو در خانواده LOQ لپ‌تاپ‌هایی با تمرکز بر کاربری گیمینگ ارائه می‌دهد.

یکی از مدل‌های فهرست‌شده در فروشگاه پرتو، Lenovo LOQ 15IRX9 با پردازنده Core i7-13650HX، حافظه رم ۱۶ گیگابایت و کارت گرافیک RTX 3050 با حافظه ۶ گیگابایت است.

این پیکربندی می‌تواند برای بازی‌های مختلف در وضوح Full HD و کاربری‌های روزمره و حرفه‌ای مناسب باشد، اما میزان فریم در بازی‌های سنگین به تنظیمات و شرایط اجرا بستگی دارد.

برای مشاهده مشخصات و وضعیت فروش، از صفحه خرید لپ تاپ لنوو LOQ بازدید کنید.

همچنین می‌توانید سایر پیکربندی‌ها را در دسته قیمت لپ تاپ لنوو مقایسه کنید.

۲. لپ‌تاپ ASUS TUF Gaming با RTX 4050

سری TUF ایسوس به‌عنوان یکی از خانواده‌های شناخته‌شده لپ‌تاپ‌های گیمینگ این برند مطرح است.

مدل ASUS TUF FA607NU معرفی‌شده در فروشگاه پرتو دارای پردازنده Ryzen 7، حافظه رم ۱۶ گیگابایت، SSD با ظرفیت ۵۱۲ گیگابایت و کارت گرافیک RTX 4050 با حافظه ۶ گیگابایت است.

این مشخصات برای کاربرانی که علاوه بر بازی، به فعالیت‌هایی مانند تولید محتوا و پردازش‌های گرافیکی علاقه دارند نیز قابل بررسی است.

بااین‌حال، پیش از خرید بهتر است توان مصرفی پردازنده گرافیکی، کیفیت نمایشگر و امکان ارتقا را نیز کنترل کنید.

مشخصات کامل را در صفحه خرید لپ تاپ ایسوس TUF Gaming مشاهده کنید.

برای مقایسه سایر مدل‌ها نیز می‌توانید دسته قیمت لپ تاپ ایسوس TUF را بررسی کنید.

۳. لپ‌تاپ HP Victus 15 با RTX 4050

سری Victus اچ‌پی یکی دیگر از انتخاب‌های قابل‌توجه در بازار لپ‌تاپ‌های گیمینگ است.

یکی از مدل‌های ارائه‌شده در فروشگاه پرتو دارای پردازنده Intel Core i5، حافظه رم ۱۶ گیگابایت، SSD با ظرفیت ۵۱۲ گیگابایت و کارت گرافیک RTX 4050 است.

این ترکیب می‌تواند برای اجرای بسیاری از بازی‌های امروزی مناسب باشد؛ البته کیفیت اجرا باید بر اساس مشخصات دقیق دستگاه و نیاز نرم‌افزاری بازی بررسی شود.

برای دریافت اطلاعات بیشتر به صفحه خرید لپ تاپ اچ پی Victus 15 مراجعه کنید.

همچنین دسته قیمت لپ تاپ اچ پی Victus امکان مقایسه گزینه‌های دیگر را فراهم می‌کند.

هنگام خرید لپ‌تاپ گیمینگ به چه نکاتی توجه کنیم؟

پیشنهاد می‌کنیم انتخاب نهایی را فقط براساس نام کارت گرافیک یا ظاهر دستگاه انجام ندهید.

موارد زیر را بررسی کنید:

  • پردازنده و نسل آن
  • مدل و توان مصرفی پردازنده گرافیکی
  • میزان رم و قابلیت ارتقای آن
  • ظرفیت و سرعت SSD
  • وضوح تصویر و نرخ نوسازی نمایشگر
  • کیفیت سیستم خنک‌کننده
  • درگاه‌های ارتباطی
  • شرایط گارانتی و خدمات پس از فروش
  • قیمت نهایی و تناسب آن با بودجه

برای بررسی مدل‌های بیشتر می‌توانید وارد بخش خرید لپ تاپ گیمینگ شوید.

اگر هنوز میان کامپیوتر و کنسول مردد هستید، مطالعه مقاله مقایسه کامپیوتر گیمینگ یا کنسول نیز می‌تواند به تصمیم‌گیری کمک کند.

صنعت بازی‌سازی چه درسی از توقف The Last of Us Online گرفت؟

لغو بازی The Last of Us Online فقط یک خبر ناراحت‌کننده برای علاقه‌مندان مجموعه لست آف آس نبود؛ بلکه نمونه‌ای از چالش‌های مدیریت پروژه‌های بزرگ در صنعت بازی محسوب می‌شود.

این ماجرا چند نکته مهم را نشان می‌دهد.

شهرت یک برند تضمین‌کننده موفقیت آنلاین نیست

The Last of Us یکی از شناخته‌شده‌ترین مجموعه‌های پلی‌استیشن است.

بااین‌حال، محبوبیت بازی‌های داستانی به‌تنهایی تضمین نمی‌کند یک نسخه آنلاین بتواند میلیون‌ها کاربر را برای مدت طولانی حفظ کند.

برای موفقیت در بازار بازی‌های چندنفره، طراحی گیم‌پلی، تعادل رقابتی و برنامه محتوا به‌اندازه نام تجاری اهمیت دارند.

مدیریت منابع گاهی از تکمیل پروژه مهم‌تر است

استودیوها همواره با محدودیت بودجه، زمان و نیرو مواجه هستند.

گاهی ادامه یک پروژه به معنای کنار گذاشتن فرصت‌های دیگر است.

از این منظر، تصمیم ناتی داگ نشان داد که حتی صرف هزینه و چندین سال فعالیت نیز الزاماً به انتشار نهایی محصول منجر نمی‌شود.

کیفیت بازی و موفقیت تجاری دو موضوع متفاوت‌اند

ممکن است اعضای تیم سازنده از گیم‌پلی رضایت بالایی داشته باشند، اما مدیران درباره هزینه‌های بلندمدت تردید کنند.

این دو موضوع لزوماً با یکدیگر تناقض ندارند.

به همین دلیل، زمانی که می‌پرسیم چرا The Last of Us Multiplayer کنسل شد، باید فراتر از کیفیت گرافیک یا جذابیت مبارزات فکر کنیم.

پاسخ کامل، به ترکیبی از اقتصاد بازی‌های آنلاین، برنامه‌ریزی تولید و انتخاب مسیر آینده استودیو وابسته است.

سوالات متداول

۱. دلیل اصلی لغو بازی The Last of Us Online چه بود؟

طبق اعلام رسمی ناتی داگ، پشتیبانی بلندمدت از بازی آنلاین به منابع گسترده‌ای نیاز داشت و می‌توانست توسعه بازی‌های داستانی آینده را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، استودیو مسیر ساخت آثار تک‌نفره را انتخاب کرد.

۲. چرا The Last of Us Multiplayer کنسل شد، درحالی‌که طرفداران زیادی داشت؟

محبوبیت مجموعه به‌تنهایی برای تضمین موفقیت تجاری یک بازی سرویس‌محور کافی نیست. ناتی داگ نگران تأثیر هزینه‌ها و پشتیبانی چندساله پروژه بر سایر بازی‌های خود بود.

۳. آیا The Last of Us Online تقریباً کامل شده بود؟

وینیت آگاروال، مدیر سابق پروژه، در آوریل ۲۰۲۶ اعلام کرد بازی هنگام لغو حدود ۸۰ درصد پیشرفت کرده بود. این عدد بر اساس اظهارات اوست و به‌عنوان درصد رسمی تأییدشده توسط سونی منتشر نشده است.

۴. آیا ناتی داگ قصد دارد بازی آنلاین لست آف آس را دوباره بسازد؟

تا تاریخ آخرین بررسی این مقاله، هیچ برنامه رسمی برای احیای پروژه اعلام نشده است. بنابراین خبرهای مربوط به بازگشت آن باید با احتیاط بررسی شوند.

۵. آیا The Last of Us Part I دارای بخش آنلاین است؟

خیر. نسخه بازسازی‌شده The Last of Us Part I برای PS5 و کامپیوتر بر تجربه داستانی تمرکز دارد و شامل حالت چندنفره Factions نمی‌شود.

جمع‌بندی

در نهایت، ماجرای لغو بازی The Last of Us Online نشان می‌دهد ساخت یک بازی بزرگ فقط به ایده جذاب و تیم توسعه‌دهنده توانمند وابسته نیست.

ناتی داگ تلاش داشت تجربه‌ای مستقل و گسترده از دنیای لست آف آس ارائه کند؛ پروژه‌ای که می‌توانست فضای بقا و مبارزات تاکتیکی این مجموعه را وارد مرحله تازه‌ای کند.

اما هزینه پشتیبانی طولانی‌مدت، نیاز به منابع انسانی گسترده و اولویت ساخت بازی‌های داستانی باعث شد این استودیو تصمیم به توقف پروژه بگیرد.

اظهارات مدیر سابق بازی در سال ۲۰۲۶ نیز نشان داد که پروژه احتمالاً بیش از چیزی که بسیاری از طرفداران تصور می‌کردند پیشرفت کرده بود.

بااین‌حال، نمی‌توان با قطعیت ادعا کرد که انتشار بازی به موفقیت بزرگی منجر می‌شد یا برعکس، شکست تجاری در انتظار آن بود.

تصمیم جنجالی ناتی داگ همچنان دو برداشت متفاوت ایجاد می‌کند: برای بعضی گیمرها، از دست رفتن یکی از امیدوارکننده‌ترین پروژه‌های آنلاین پلی‌استیشن؛ و برای گروهی دیگر، اقدامی ضروری برای حفظ آینده بازی‌های داستان‌محور این استودیو.

واقعیت این است که هر دو نگاه قابل بررسی‌اند و قضاوت نهایی درباره بازی منتشرنشده، همیشه با عدم قطعیت همراه خواهد بود.

نظر شما چیست؟ آیا سونی باید The Last of Us Online را منتشر می‌کرد؟

حالا نوبت شماست!

اگر قرار بود بین یک بازی آنلاین بزرگ در دنیای The Last of Us و یک ماجراجویی داستانی جدید از ناتی داگ انتخاب کنید، کدام را ترجیح می‌دادید؟

آیا فکر می‌کنید سونی باید با وجود هزینه‌های بالای توسعه، پروژه چندنفره را ادامه می‌داد؟ یا حفظ تمرکز بر بازی‌های تک‌نفره تصمیم بهتری بود؟

نظر خود را در بخش کامنت‌ها بنویسید. اگر از طرفداران Factions هستید، بگویید دوست داشتید چه امکاناتی در نسخه آنلاین جدید وجود داشته باشد.

همچنین می‌توانید این مقاله را برای دوستان گیمر خود در تلگرام، اینستاگرام و سایر شبکه‌های اجتماعی ارسال کنید تا آن‌ها هم با حقیقت ماجرا آشنا شوند.

برای مشاهده مدل‌های مختلف سیستم‌های مناسب بازی، بررسی مشخصات فنی و مقایسه گزینه‌ها نیز می‌توانید به فروشگاه با پرتو مراجعه کنید.

خرید اقساطی و حضوری تجهیزات گیمینگ از فروشگاه پرتو

اگر پس از آشنایی با دنیای بازی‌های روز به فکر ارتقای سیستم یا تهیه لپ‌تاپ گیمینگ هستید، فروشگاه پرتو امکان بررسی محصولات متنوعی از برندهای Lenovo، ASUS و HP را فراهم کرده است. یکی از مزیت‌های پرتو برای خریدارانی که نمی‌خواهند تمام هزینه را یکجا پرداخت کنند، همکاری با ازکی‌وام و فراهم کردن خرید اقساطی با فرایند درخواست و اعتبارسنجی آنلاین است؛

مبلغ اعتبار و تعداد اقساط نیز متناسب با نتیجه اعتبارسنجی مشخص می‌شود. وجه تمایز قابل‌توجه پرتو، ترکیب این مسیر خرید غیرحضوری با امکان بررسی و دریافت مشاوره در خرید حضوری است؛ مزیتی کاربردی برای مشتریانی که برخلاف خرید صرفاً اینترنتی، ترجیح می‌دهند پیش از انتخاب، دستگاه را از نزدیک بررسی کنند. برای اطلاع از شرایط نهایی اقساط، موجودی و قیمت روز محصولات، صفحات رسمی پرتو را بررسی کنید و متناسب با بودجه و نیاز واقعی خود تصمیم بگیرید.

لطفا قبل از خرید جهت استعلام قیمت و موجودی با شماره زیر تماس بگیرید